vrijdag 18 december 2009

Viktor IV

Ongeveer twee maanden geleden heeft Wisse deze replica's van kunstwerken van Viktor IV gekocht. Hij heeft jarenlang zowat naast hem gewoond aan de Amstel. Mooi zijn ze he?

ViktorIV werd in 1929 geboren als Walter Carl Glück. In 1963 kwam hij als fotograaf (voor o.a. Life) in Amsterdam terecht, de stad die hem paste "als een oude schoen". Naar aanleiding van de moord op president Kennedy ontwikkelt Carl Glück de theorie dat een kunstenaar zijn commentaren vanaf iedere plaats ter wereld kan geven. De fotograaf Carl Glück houdt op te bestaan en er begint een nieuw leven voor de kunstenaar ViktorIV.


Viktor IV, de met lange witte lokken getooide zeebonk die zowel in de zomer als de winter op blote voeten liep. Die met z'n gemotoriseerde bakfiets langs de grachten, het IJ en het Noordzeekanaal trok, op zoek naar drijfhout dat hij beschilderde.

Die met zijn uitbundige leefwijze de rondvaartboten lokte, zodat de toeristen zich aan hem konden vergapen. Die mooie, eigenzinnige uurwerken ontwierp; met een wijzerplaat waarvan de 6 was verdwenen, of met wijzers die, volgens gangbare begrippen, tégen de klok indraaiden. The Time is always now, vond Viktor, dus hoe die wijzers nou precies draaiden, dat deed er eigenlijk niet toe.

Vanaf de dag dat Walter zich in 1964 Viktor IV ging noemen, hield hij een dagboek bij, dat hij, de schipper op de Amstel, zijn logboek noemde. Hij noteerde zijn gedachten en invallen, beschreef de kleine gebeurtenissen op en rond zijn schip en maakte er vrolijke tekeningetjes bij. Op blad 97: 'Happy birthday pussycats. Cat 23 is one year old now. Cat 22 is missing the whole day.' Op blad 82 een toegangskaartje voor olifanten: 'Please admit one elephant'. Op blad 81: Een knalgele ketel of de houtkachel. Naast de ketel staat de kleur vermeld die deze behoort te hebben: 'black'. Smaller is not inferior. Only less develloped, staat op een ander.

Onmiskenbaar waait de geest van de bevrijdende jaren zestig door Viktors werk. Viktor IV voelde zich in het 'magisch centrum' dat Amsterdam toen was als een vis in het water en daar getuigt zijn werk van. De tolerantie van de stad was aan hem welbesteed, vooral toen hij zich in de jaren zeventig ging toeleggen op zijn vlottenimperium. Hij liet het met gras begroeien, bouwde er onderkomens voor zijn dieren en andere optrekjes, plaatste vlaggenmasten en uitkijktorens.

In de jaren tachtig raakte Viktor gefascineerd door klokken en horloges, die hij in Zwitserland liet fabriceren en die de tijd aangaven in Bulgar Time, een verwijzing naar de nieuwe naam die hij had aangenomen: Bulgar Finn. Ze drijven de spot met de gebruikelijke tijdsaanduiding, zoals Viktor IV voortdurend de spot dreef met de stilzwijgend door iedereen geaccepteerde regeltjes, voorschriften en gebruiken.

Hoewel het ontregelen van het begrip tijd Viktors belangrijkste bezigheid werd, bleef hij zijn vlotten trouw. Bij het onderhoud aan een ervan kwam hij eind juni 1986 om het leven. Enkele dagen later werd hij op Zorgvlied begraven. Zijn kist werd op een vlot over de Amstel naar de begraafplaats gebracht, de uitvaart werd vanaf de wal en de bruggen door duizenden Amsterdammers aanschouwd.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten